Arnold Cassola writes an open letter to Minister Owen Bonnici on illegal public pavement appropriation by private commercial concerns

Momentum has formally written to the Minister for Culture, Lands and Local Government, Dr Owen Bonnici, and the Lands Authority Board of Governors, demanding the immediate removal of illegal commercial structures occupying public pavements and roads at Ix-Xatt Tas-Sliema.

The official letter highlights the brazen takeover of public space in front of the Centric Hotel and Piccolo Padre. Momentum described the situation as an outright land grab, pointing to a substantial structure erected directly on the pavement and part of the road to accommodate tables and chairs for private profit.

The party stressed that this specific case is symptomatic of a much wider crisis. Across Sliema and St Julian’s, public spaces are being systematically swallowed by commercial operations. Pavements designed for pedestrians have been transformed into impassable obstacle courses of tables, chairs, planters and menus. This unchecked expansion routinely forces the elderly, wheelchair users, and parents with pushchairs to risk their safety by walking in the street.

“Public land is not a free-for-all for anyone with the means to seize it,” said Momentum Leader Arnold Cassola. “The Lands Authority is not a private landlord; it is the guardian of our shared spaces. When authorities close their eyes to this blatant theft, they send a very ugly message to citizens: that everything in Malta is up for sale, right down to the pavement beneath our feet. We are not asking for endless investigations. We are asking the authorities to do their job and return the pavements to the people.”

Momentum’s letter questions the very purpose of the Lands Authority if it fails to act on such glaring violations. The party has made it clear that the social value of public space must serve everyone, not just those who can place a table on it and demand payment.

Momentum expects swift, decisive action from Minister Bonnici and the Lands Authority Board of Governors to dismantle the illegal occupation, rather than offering further excuses or bureaucratic delays.

The full letter is reproduced below:

Lill-Onorevoli Ministru għall-Kultura, l-Artijiet u l-Gvern Lokali

Dott. Owen Bonnici

Lill-Membri tal-Bord tal-Gvernaturi

Awtorità tal-Artijiet

Onorevoli Ministru,

Sinjuri Membri tal-Bord,

Niktbulkom dwar sitwazzjoni li, kieku ma kinitx daqshekk serja, kienet tkun kważi komika: l-okkupazzjoni u l-ħtif ta’ art pubblika quddiem il-Centric Hotel/Piccolo Padre, 21, Ix-Xatt Tas-Sliema

Qed nużaw il-kelma “ħtif” apposta. Għax meta art li tappartjeni lill-pubbliku tinqabad minn operatur privat, tingħalaq bi struttura, timtela b’imwejjed u siġġijiet u tintuża għall-profitt privat mingħajr titolu jew awtorizzazzjoni, x’kelma oħra tridu li juża ċ-ċittadin?

L-art pubblika mhijiex terra nullius. Mhijiex art ta’ min jasal l-ewwel. U żgur mhijiex estensjoni naturali tar-ristoranti, lukandi u negozji ta’ min għandu l-mezzi biex jaħtafha.

F’dan il-każ ittieħdet bankina pubblika u parti mit-triq, u fuqha ttellgħet struttura sostanzjali sabiex l-ispazju pubbliku jinbidel f’estensjoni privata ta’ attività kummerċjali. Dan huwa proprju l-każ li diġà ddeskrivejna: struttura kbira fuq il-bankina u t-triq, intiża biex takkomoda siġġijiet u mwejjed fuq art pubblika. 

Il-problema hija ferm akbar minn struttura waħda.

Ħarsu lejn Tas-Sliema. Ħarsu lejn San Ġiljan. Ħarsu lejn il-bankini tagħna.

Is-siġġijiet u l-imwejjed qegħdin jokkupaw kull roqgħa ta’ spazju pubbliku. Bankini li suppost huma għan-nies saru estensjonijiet ta’ ristoranti u bars. Il-pubbliku jitħalla jserrep bejn imwejjed, siġġijiet, menus, qsari u strutturi; u fejn lanqas dak ma jkun possibbli, in-nies ikollhom jinżlu fit-triq biex ikomplu mexjin.

Anzjani. Persuni b’diżabilità. Ġenituri bil-prams. Tfal. Persuni li sempliċement jixtiequ jużaw bankina għal dak li nbniet għalih: biex jimxu fuqha.

Donnu dan kollu ma jiswa xejn quddiem id-dritt preżunt tal-operatur kummerċjali li jokkupa kull ċentimetru kwadru li minnu jista’ jagħmel il-flus.

U hawnhekk tidħol ir-responsabbiltà tagħkom.

X’inhu l-iskop tal-Awtorità tal-Artijiet jekk mhux li tamministra u tipproteġi l-art pubblika f’isem il-pubbliku?

Intom m’intomx sidien privati ta’ din l-art. Intom tamministrawha għaċ-ċittadini. Il-bankini, it-toroq u l-ispazji pubbliċi mhumiex assi li jistgħu jitħallew jittieħdu bil-mod il-mod minn interessi kummerċjali sakemm ma jibqa’ xejn għall-pubbliku.

Għalhekk, meta okkupazzjoni illegali ta’ art pubblika titħalla hemm u ma titneħħiex, l-Awtorità tal-Artijiet tkun qed tonqos mid-dmir fundamentali tagħha li tħares il-ġid pubbliku li ġie fdat lilha.

U jekk dan kollu qed iseħħ quddiem għajnejkom u ma tittieħed ebda azzjoni effettiva, iċ-ċittadin għandu kull dritt jistaqsi: għal min qiegħda tiġi amministrata l-art pubblika? Għall-pubbliku jew għall-operaturi kummerċjali u l-iżviluppaturi?

Għax l-impressjoni li qed tingħata hija waħda kerha ħafna: li kollox inbiegħ lill-iżviluppaturi.

Inbiegħu l-veduti. Inbiegħ il-baħar. Inbiegħu l-irħula. Inbiegħu l-UCAs. Issa donnu wasalna biex inbigħu wkoll il-bankina minn taħt saqajn in-nies.

Il-lat soċjali tal-ispazju pubbliku donnu ma jinteressakomx. Il-fatt li l-ispazju pubbliku għandu jservi lil kulħadd — mhux biss lil min jista’ jqiegħed mejda fuqu u jitlob il-flus — sparixxa għal kollox mill-ekwazzjoni.

Onorevoli Ministru, Membri tal-Bord, din mhijiex kwistjoni astratta ta’ amministrazzjoni tal-proprjetà. Hija kwistjoni ta’ min għandu dritt għall-belt.

Iċ-ċittadin għandu dritt jimxi fuq bankina mingħajr ma jkollu jinżel fit-triq biex ristorant ikun jista’ jdaħħal żewġ ringieli oħra ta’ mwejjed. Persuna b’wheelchair għandha dritt tgħaddi. Ġenitur bi pushchair għandu dritt jgħaddi. Anzjan għandu dritt juża l-bankina mingħajr ma jkollu jpoġġi ħajtu f’riskju billi jinżel fil-karreġġjata.

L-art pubblika hija tal-pubbliku.

Mhijiex tal-iżviluppatur. Mhijiex tal-lukandier. Mhijiex tar-restorateur. U mhijiex tal-Awtorità tal-Artijiet biex tagħlaq għajnejha meta xi ħadd jiddeċiedi li jaħtafha.

Għalhekk qed nitolbukom mhux għal xi “investigazzjoni” interminabbli, mhux għal aktar korrispondenza, u mhux biex tibagħtu lil xi ħadd jara dak li kulħadd jista’ jara b’għajnejh.

Qed nitolbukom tagħmlu xogħolkom.

Ħudu azzjoni immedjata sabiex din l-okkupazzjoni illegali titneħħa u l-art pubblika terġa’ tingħata lura lill-pubbliku.

There is hope, you can help!

Join Momentum and build a better Malta. Volunteer, donate, or subscribe today!